argeware BLOG

Aw için yeni bir arayüz geliştiriyoruz, yaptığımız işleri eğlenceli bir şekilde sergilemek gibi bir amacımız var. Etkileşim deyince akla hemen gelen ilk iki seçenek JavaScript ve Flash oluyor. Ama hangisini neden tercih etmek gerekiyor?

Bu seçimi yaparken izlediğim bir kaç prensip var. Öncelikle JavaScript ve Flash’ın neleri var onları dökeyim.

JavaScript, gezgin içinde çalışır. Dolayısıyla gezgin ne anlarsa onu yapabilirsiniz. Günümüz gezginleri, IE6 bile, çoğu gelişmiş JavaScript özelliğini destekler. Sadece IE6′nın çıplak sürümünü güncellemeniz gerekir. Elbette geliştirici iseniz bu sizin değil kullanıcının halletmesi gereken bir şey. JavaScript ile yapabilecekleriniz bir çok şey de var. Üst sınır olarak 3B ortam programlama denebilir ki bu Canvas motoru sayesinde yapılabiliyor. Canvas sayesinde Flash’ın yapabildiği bir ton şey de JavaScript alanına girdi. Bunun yanında temel animasyonlar, kaydırma, renk değiştirme, fade-in, fade-out, obje büyütme küçültme gibi bir çok efekt de JavaScript ile yapılabiliyor.

Ama dediğim gibi JavaScript gezgin içinde çalışır. Gezgin bağımlılığı bir yana, Chrome dışında çok süper optimizasyona giden gezgin de yok gibi. Dolayısıyla Canvas kullanımı gezgini dehşet derecede kastıran bir olay. Fakat temel animasyonlar çok rahat uygulanabilir.

Flash’ın güzelliği ise, alabildiğine optimize olması ve gezginden bağımsız olması. Yapabildikleriniz hayal gücünüz ile sınırlı. Her türlü animasyon, video, müzik, etkileşim, -Astro’nun çıkışı ile, ya da Papervision 3D eklentileri ile- 3B etkileşim, … saymakla bitmiyor. Fakat geri adım attıran özelliği ise Google’ın çabalamasına rağmen içindeki metinlerin etkin bir şekilde arama motoru tarafından insekslenememesi. Ayrıca gezginin bir parçası olmadığı için gezgin ile ilk etapda çok bir etkileşiminiz olmuyor.

Aw için Flash kullanmayı düşünmüştük ama istediğimiz temel animasyonlar kaydırma falan gibi basit animasyonlardı. jQuery gibi bir framework ile çok rahat bu işi halledebildik. Animasyon çok alımlı değil ama en azından Google’ın görmesi için yırtınmamıza gerek kalmadı.  CSS kapandığında düm düz bir sayfa çıkıyor. Ayrıca WordPress ile Flash’ı konuşturmak için de ekstra çaba sarfetmekten kurtulduk.

Benim için JS-Flash seçiminde öncelik her zaman JavaScript’e aittir. Çünkü çok ufak çaba ile çok iyi işler çıkarabilirsiniz. Kayma uçma falan çok rahat uygulanabiliyor. Arama motorları için fazladan çaba sarfetmenize gerek kalmıyor. Fakat daha fazla animasyon isteniyorsa ve gerçek zamanlı tepki hızında sunucu ile iletişim kurulacaksa bence Flash’ın nazına katlanılır.

Internette dolaşan biriki karşılaştırma da var: Detaylı perfomans karşılaştırması, Zengin Internet Uygulamaları için bir karşılaştırma.

Argeware.com’un kök dizinini adam gibi kullanmak için yaptığımız işleri sergileyen bir tasarım geliştirmekteyiz. Önceden argeware.com’a girildiğinde indeks sayfası doğrudan bu blog sayfasına yönlendirme yapıyordu.

Projeler ciddileşmeye başlayınca daha ciddi bir karşılamanın gerekli olduğunu düşündük ve kolları sıvadık. Yeni bir logo hazırladık ve ciddi bir portfolyo sergisi hazırlıyoruz. Kök dizinde de WordPress kullanıyoruz ama teması %100 ev yapımı. Etkileşim için elbette jQuery kullanıyoruz.

Tek “negatif” sayılabilecek tarafı bol bol 24 bit saydam PNG kullanmamız. Fakat IE6 için farklı bir sürprizimiz olacak. Dolayısıyla IE6 için, IE6′ya ait bu sorunu üstlenmeyeceğiz.

Geliştirme aşaması tamamlanmış değil ama %80′i bitti. Elimizde bulunan tüm gezginlerle test ettik ve çalıştı.

Buyrun

Nette gezinirken NBC’nin olimpiyat sitesi hakkında bir habere takılarak Microsoft’un Flash rakibi Silverlight hakkında bayağı bir bilgi edinme fırsatım oldu.

İlk çıktığı zamanlarda çok da önemsememiştim aslında ama sanırım Microsoft bu programın yitip gitmesine izin vermeyecek. Zaten en dandik projelerin bile arkasında duruyor. Öyle olmasa hala Internet Explorer‘ın gelişimine devam etmezdi .

Silverlight doğrudan Adobe ile yarışıyor. Visual Studio desteği ile biraz Flex‘imsi bir yapıya kavuştu. Python gibi dilleri de destekliyor. Üstelik üşenmeyip Mozilla ve Safari için de plug in desteğini vermişler. Bir taraftan da linux için Moonlight sürümü mevcut. İşin gerek kod gerekse tasarım kısmı da Expression Studio ile kontrol altına alınıyor. Ama bence bunlar hâlâ yeterli değil ve eğer Microsoft mazisini tekrarlayacaksa korkarım bu eksik haliyle tasarımcıların korkulu rüyası olmaya devam edecek.

İşte beş sebep:
1) Her ne kadar Expression Studio ile tasarım kısmı desteklense de, tasarımcılar Adobe ürünlerine öyle aşina ki Adobe = tasarım gibi bir felsefe oluşmuş durumda. Zaten Expression Studio’da da bu durum göz ardı edilmeyerek Adobe Photoshop’dan içe aktarma sunulmuş. Fakat elbette bu destek Adobe’un kendi ürünleri arasındaki entegrasyonun yanına bile yaklaşmıyor. Zira Adobe Illıstrator’dan bir öğenin Flash’a aktarılması için basit bir sürükle bırak hareketi yeterli oluyor. Bu durum Expression Design’ı en az Illustrator kadar iyi yapmakla aşılmaya çalışılmış. Fakat elbette yeterli değil çünkü,

2) Tasarımcılar sırf yeni bir ürün çıktı diye ezberlerini bozmayacaktır. Bozmaları ancak o ürünün göz ardı edilmeyecek kadar yaygınlaşmasından sonra olur. Zaten bu yüzden herkes Internet Explorer 6 için uyumluğa kasıyor. En azından bazılarımız tabii . Elbette Microsoft bir şeyi yaygınlaştırmak istiyorsa bunu çatır çatır yapar. Örnek: Vista. DirectX 10‘u sadece Vista’ya çıkarıp zamanın en süper oyununa da (Crysis) bunu empoze ederek herkesi zorladı. Elbette ayak direyenler oldu ama onlar tıpkı Linux kullanıcıları gibi bir avuç kahraman olarak kalacaklar.

3) Eğer tasarımcıları erken kandırmak istiyorlarsa bu işi öğrenme eğrileri dehşet derecede dik olan araçlarla yapmalılar ki sanırım bu konuda biraz sınıfta kaldılar. Zira tasarımcılar için Expression Design çok kolay öğrenilebilecek bir program olsa da, asıl iş uygulama katmanında bitiyor. Yoğun tasarımlı ve yoğun uygulamalı projeler için Expression Studio yeterli olmayabilir. Mesela 3B olayında çok iyi destek olsa da piyasadaki Flash plug-in’lerinin karşılığı Silverlight’ta yok. Olsa da açık kaynak olacağını sanmam. Örnek olarak Internet Explorer 7 için yazılan eklentiler ve Firefox için yazılan eklentilerin karşılaştırılması yeterli olacaktır.

4) Firefox ve Safari için destek olsa da, Safari’yi bilmiyorum ama Firefox için eklentinin doğru dürüst çalıştığını görmedim. Hatta NBC’nin Olimpiyat sitesi bile Explorer’da çalışmadı. Opera’ya destek verilmemesi mantıklı gelebilir, fakat en azından Firefox’a verilen destek çok daha iyi olmalı.

5) Kendi başına çalışan Silverlight uygulaması görmedim. AIR ve Apollo bir yana, Flash’ın localhost‘da testi çok rahat oluyor. Fakat aynı esnekli sanırım Silverlight’ta yok.

Tabii ki bu 5 maddenin ülkem geliştiricileri için çok bir önemi yok. Maalesef çoğu firma projelerinde Explorer’dan başka gezgin tanımıyor. Dolayısıyla .NET ile iş gören firmalar Silverlight’ı oynaya oynaya kullanacaklardır. Zaten tam bir mühendislik oyuncağı. Yaygınlık ise Windows ile otomatik olarak sağlanacaktır.

Microsoft’un en azından bu sefer tasarımcıları yanına alması dileğiyle.